Koen Bokhorst, woordvoerder van de Gemeente Dronten, laat weten dat de essentaksterfte vooral wordt waargenomen in de dorpsbossen. In straat- en laanbomen komt de schimmel minder voor. “De gemeente monitort de conditie van de essen. Als essentaksterfte gevaarlijke situaties veroorzaakt, worden de zieke bomen gesnoeid of gekapt in het kader van de veiligheid”, vertelt Bokhorst. “Per situatie wordt beoordeeld of nieuwe aanplant van bomen nodig is om de structuur in stand te houden. Bij nieuwe aanplant wordt voor een grotere diversiteit van soorten gekozen. Wanneer er toch weer essen worden geplant, dan kiezen we voor minder gevoelige ondersoorten.”
Schimmelziekte
Die mooie es heeft het al jaren erg zwaar vanwege een bijna onzichtbare vijand, het vals essenvlieskelkje. Dat is een schimmel die de takken, de bast en uiteindelijk de hele boom aantast, waardoor deze afsterft. De schimmel komt uit Azië en de sporen verspreiden zich, gedragen door de wind, over heel Europa. Er is geen remedie tegen en doordat dode takken onverwacht kunnen afbreken, leveren zieke bomen risico op voor iedereen die in de buurt van zo’n boom komt. De enige oplossing is zieke bomen preventief kappen, dat wordt dan ook volop gedaan op plekken waar ze een risico vormen voor de mens. Vooral in het voorjaar is makkelijk te zien welke bomen ziek zijn, want aangetaste bomen maken geen nieuwe blaadjes in de top van de kroon en jonge scheuten sterven helemaal af.
Boerderijen
De essen die nu nog in Flevoland staan, zijn vooral veel aangeplant op de erfsingels van boerderijen. Landschapsbeheer Flevoland heeft twee programma’s om erfbewoners en veehouders te ondersteunen bij het beheer en de toekomst van hun erfsingels. Er is gratis erfsingeladvies, waarbij tijdens een bezoek wordt gekeken naar de staat van de singel en naar mogelijkheden om deze te versterken en toekomstbestendig te maken. Daarnaast is er advies voor veehouders, waar in samenwerking met de Vereniging voor Veehouderijbelangen wordt gekeken naar herstel en vernieuwing van de erfsingels, inclusief ondersteuning bij nieuwe aanplant.
Beide programma’s streven naar een betere opbouw van de erfsingel, met meer variatie in soorten om de kans op grootschalige uitval in de toekomst te verkleinen. Afhankelijk van de grondsoort worden passende boomsoorten gekozen. Vooral de zomereik en winterlinde worden veel teruggeplaatst. Er is vanuit de provincie subsidie beschikbaar, vijfhonderd euro per erf, voor dat advies en voor nieuwe aanplant. Een jonge boom kost rond de 4 á 5 euro per stuk, maar het gaat vaak om flinke aantallen, waardoor de kosten rap oplopen.
Controle in het voorjaar
Het voorjaar is hét moment om de eerste aantastingen te signaleren en plannen te maken. “Tot half juli worden er geen bomen gekapt, daarna zijn alle jonge vogels wel uitgevlogen en heeft het kappen minder impact op de dieren die in en rondom de besmette essen leven,” legt Zijlstra uit. “Van de takken kunnen takkenrillen gemaakt worden. Dit zijn strategisch geplaatste heggen die een prima leefomgeving voor amfibieën, kleine zoogdieren en een mooie schuilplek voor vogels opleveren.” Wat er met de stammen gebeurt, is aan de perceelbeheerder. Ze kunnen verkocht worden aan de houtindustrie, versnipperd worden, of er wordt haardhout van gemaakt. Zo leveren de zieke bomen uiteindelijk toch nog iets op, al weegt dat niet op tegen de kosten.
085-0298980